Stickergraffiti. Een snelle, anonieme vorm van straatkunst die ook in onze provincie haar eigen platform kent. In een paar jaar tijd ontstond er een heuse subcultuur in de plaatselijke graffiti-wereld. Honderden stickers sieren inmiddels muren, verkeersborden, elektriciteitskasten en regenpijpen. Het stedelijke hart vormt een oneindig podium voor grafische artiesten van deze tijd. Maar… mag dat zomaar? WeekendGezet ging samen met wildplakkers LEOR en Popcorn op speurtocht in Maastricht.
Tekstballon “Kijk, hier zit een heel oud ontwerp van mij. En die posters daar zijn van jongens uit Luik en Eindhoven.” De straten van de Limburgse hoofdstad blijken een uitgestrekt expositie-terrein voor vele, anonieme kunstenaars uit verschillende windrichtingen. Maastricht wordt door zowel nationale als internationale bezoekers voorzien van plakkunst. LEOR: “Het is een bonte verzameling van kleine kunstwerken en je zou er zomaar langslopen als je er geen weet van hebt. Eeuwig zonde!” Hij verrijkt het lokale straatbeeld naar eigen zeggen al zo’n tien jaar. “Ik weet nog goed dat ik de eerste keer een sticker van Krusty The Skull zag plakken in Maastricht. Er ging een wereld voor me open. Hij combineerde een karakter uit the Simpsons, een van mijn favoriete cartoons, met vergeten helden zoals Gene Simmons van Kiss of Rambo. Het beste van twee werelden, zeg maar. Mijn interesse werd meteen gewekt. Wie was deze onbekende stickerplakker? Dat leek mij ook wel wat!”
Al gauw enthousiasmeerde LEOR een aantal van zijn vrienden en samen startten zij hun eigen sticker-revolutie in de binnenstad van Maastricht. Na een tijdje kwam hij in contact met nog een plaatjesplaker, Popcorn: “Dat ging heel romantisch ja, via een sticker met een tekstballonnetje. Ik weet nog precies wat daarop stond… “ Het fenomeen werd vervolgens maar door weinig mensen begrepen maar de jongens zetten hun hobby door en er ontstond al gauw een plakkerige vriendschap, die hen intussen al tot in metropolen als Tokyo, Parijs en Berlijn bracht.
Snel “Waarom stickers? Waar is dat dan voor? Is dat reclame? Is er een feestje ergens? Is dat van een band of artiest?” Zomaar een aantal vragen die de plakkers vaak voorgeschoteld krijgen. LEOR vertelt: “ Veel mensen kennen het fenomeen niet. Het is gewoon een snelle vorm van graffiti. Tijdelijk houdbaar. Het voordeel van de relatief kleine sticker is dat je hem snel ergens op kunt plakken en weer doorloopt. Op die manier verklein je de kans om gepakt te worden. En dat geeft nou juist die adrenalinekick. Je neemt als het ware een stapeltje graffiti-pieces mee in je binnenzak. Van tevoren maak je op je gemak een leuk ontwerp. Dat kan thuis op je computer of gewoon met de hand. Tekenen, vergelijken. In het verleden printten we veel zelf uit en rolden er al gauw 50 bedrukte etiketvellen uit de lasermachine. Daar knipten we dan vervolgens urenlang onze stickers uit, soms maar zo groot als een postzegel. We hebben ook een tijdje met restafval van een beletteringsbedrijf gewerkt. Nou, dat bleef wel plakken! Tegenwoordig laten we een mooi design echter vaak een paar honderd keer op vinyl printen door een drukkerij. Het kan allemaal want echte regels zijn er niet. Behalve op straat zelf dan. Zo plak je niet over elkaars werk heen en beschadig je geen persoonlijke eigendommen. Het is alleen jammer dat sommige mensen met reclamemateriaal daar lak aan hebben. Die commerciële troep rukken we dan ook zonder pardon van de muur.”
Inspiratie Waar LEOR zich het liefst laat inspireren door retro-kleurplaten, stripfiguren en woordgrapjes, blijken andere straatkunstenaars vaak ook nog veelzijdiger werk op een etiket of poster te zetten. Er zijn ontwerpen te zien met cartoons, heuse mini-schilderijen of prachtige letters en spreuken. “De mogelijkheden zijn oneindig. Zo loopt er iemand rond die overal een waterpomp op afbeeldt. Iemand met een spaarlampje. Een oorworm. Iets met tractoren, vuurtonnen en wodka. Kortom, iedereen verzint iets unieks en werkt dit karakter langzaam uit totdat het herkenbaar wordt. Sommige lui doen echt hele toffe dingen die je nog nooit eerder gezien hebt. Popcorn is er ook zo eentje”, vindt LEOR. “Je ziet bij elke kunstenaar dat hij zich ontwikkelt in de loop van tijd. Bij hem ging dat heel erg snel. Zijn werk is tegenwoordig absoluut galerie-waardig als je het mij vraagt.” Popcorn zelf blijft daarin graag bescheiden: “Jouw werk is net zo interessant. Je doet al jaren je eigen ding. Je hebt een heel eigen stijl die direct herkenbaar blijft voor de passant. Je bent door die eenvoud een begrip geworden in de scene. Verschillend werk ontmoet elkaar op straat. Dat maakt het nou juist zo leuk! Als mensen met een nieuwsgierig gezicht voorbij lopen of glimlachen bij het bewonderen van een sticker dan is ons doel bereikt. En verder doen we het gewoon omdat we het zelf enorm leuk vinden.”
Incognito Hoewel de heren zoveel mogelijk in de anonimiteit opereren, schuwen ze de mogelijkheid tot exposeren niet. Zo werd de grote zaal van culturele vrijplaats Landbouwbelang in Maastricht al eens onder handen genomen en verzorgde het plakkerscollectief al eens de etalering van een exclusieve kledingzaak in Den Bosch. Ook exposeerden LEOR en Popcorn hun werk al samen met andere lokale kunstenaars in galerieruimte B32, waar zij onder andere de hele gevel van posters hebben voorzien. “Een paar maanden geleden waren we ook nog onderdeel van een groepsexpo in Nijmegen. Daar reden we dan met een paar man naartoe om een leegstaand weeshuis van posters en stickers te voorzien. Leuk om dan mensen te treffen met dezelfde hobby. Sociale media als facebook en flickr helpen bij het leggen van contact met de juiste mensen. Vervolgens worden er tijdens de expositie veel stijlen gecombineerd en komen er vaak unieke samenwerkingsverbanden tot stand. Hele ruilhandel vindt er tijdens zo’n bijeenkomst plaats. Allemaal om thuis in het stickerboekje te plakken,” aldus Popcorn. LEOR: “Je bereikt een breed publiek dat je werk normaliter nooit zou zijn opgevallen. Je ziet tegenwoordig vaak dat festivals als Lowlands of Solar ervoor kiezen om straatkunst in te zetten bij het aankleden van hun fesivalterrein. Dat soort dingen zijn natuurlijk heel bijzonder om een keer te doen. Over een breder publiek gesproken. Van de andere kant is het ook wel weer tof als het zijn exclusiviteit een beetje behoudt. Niet iedereen hoeft het te snappen.”
Blijven plakken Toch is niet iedereen even blij met de capriolen van deze moderne kunstenaars. Voor gemeente en politie zijn de stickers een doorn in het oog en ‘vervuilen’ ze staatseigendom en stad. Dat kunnen de heren wel begrijpen. “Het blijft een eeuwige discussie over wat nou kunst is en wat niet, dus die gaan we hier dan ook maar niet voeren. Een ‘plakkefietje’ kostte ons in het verleden wel eens een bekeuring en dat is natuurlijk jammer omdat je dat geld beter had kunnen gebruiken,” zegt Popcorn. “Daar had je inderdaad best wat stickers voor kunnen laten printen ja!” lacht LEOR, terwijl hij een nieuwe sticker lospeutert.
Het werk van LEOR en Popcorn is dagelijks te bewonderen in de straten van diverse grote steden, binnen en buiten de provincie. Openingstijden zijn onbeperkt, ook op facebook.
Tekstballon
